Etkinlik, Bayburt barları gösterisi, saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın okunmasıyla başladı. Açılışın ardından Türk Mutfak Sanatları Uzmanı Ramazan Bingöl ile ünlü şefler Ayvaz Akbacak, Gürkan Topçu ve Esra Tokelli, Bayburt mutfak kültürü üzerine bir söyleşi gerçekleştirdi. Konuşmacılar, kentin tarihi yemek mirasına ve gastronomi turizmi potansiyeline dikkat çekti.

Söyleşilerin ardından ocak başına geçen ünlü şefler, et pişirmenin püf noktalarını katılımcılara uygulamalı olarak gösterdi. Etkinlik kapsamında Bayburt’a özgü tel helva ile tel helvalı muhallebi hazırlanarak vatandaşlara ikram edildi. Ayrıca, kentin son tandır ustası Recai Purutoğlu, geleneksel tandır yapımının inceliklerini aşama aşama festival alanını dolduran ziyaretçilere aktardı.

Vali Eldivan: "Bayburt parlatılmamış bir mücevher"

Festivalin açılışında konuşan Bayburt Valisi Mustafa Eldivan, ilk festivalin hem kentte hem de İstanbul’daki hemşehriler arasında büyük ilgi gördüğünü belirtti. Bu olumlu geri dönüşlerin ikinci festivalin düzenlenmesinde etkili olduğunu ifade eden Eldivan, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Festivali geleneksel hale getirip bir sonrakini uluslararası düzeyde yapmamız lazım. Bizim bu etkinliği sadece burada değil, farklı şehirlerde ve yurt dışında da gerçekleştirmemiz gerekiyor. Bayburt’u Türkiye’de şu ana kadar parlatılmamış bir mücevher olarak görüyoruz. Kentimizin tanıtımına katkı sunacak her çalışma bizler için çok kıymetli."

Ramazan Bingöl: "Nihai hedefimiz gastronomi şehri olmak"

Türk Mutfak Sanatları Uzmanı Ramazan Bingöl ise Bayburt mutfağının bugüne kadar daha çok döneriyle tanındığını, ancak çok daha zengin bir geçmişe sahip olduğunu vurguladı. Bingöl, kentin bölgede önemli bir gastronomi merkezi adayı olduğunu belirterek, "Nihai hedefimiz Bayburt’un bir gastronomi şehri olması. Zengin mutfak kültürü ve farklı lezzetleriyle Bayburt bu unvanı hak ediyor. Biz de bu sürece katkı sağlamak için çalışıyoruz" dedi.

İki gün boyunca sürecek festivalin ilk günkü kapanış programı Bayburtlu sanatçı Mustafa Serkan Yalçın'ın söylediği parçalarla son buldu.

Gerçekleştirilen projeyle, coğrafi işaretli ürünler başta olmak üzere Bayburt’un yöresel lezzetlerinin bilinirliğinin artırılması ve Türk mutfağının asırlık geleneklerinin gelecek nesillere aktarılması hedefleniyor.

Kutlama programı kapsamında ilk olarak Türk Dünyası Parkı’nda özel bir stant açıldı. Stantta, Bayburt Belediyesi tarafından özenle hazırlanan ve kentin asırlık lezzetleri arasında yer alan meşhur kavut çorbası vatandaşlara ikram edildi.

Programın bir sonraki durağı ise Yenişehir Parkı Orman Evi oldu. Burada düzenlenen özel etkinlikte, Aile Yaşam Merkezi kursiyerleri ve görevlileri tarafından hazırlanan birbirinden eşsiz yöresel yemekler davetlilerin beğenisine sunuldu. Bayburt’un zengin mutfak kültürünü yansıtan ikramlar, katılımcılardan tam not aldı.

Üretimde Kalite ve Standart Ön Planda İlçe Tarım ve Orman Müdürü İbrahim Köksal ile Meslek Yüksekokulu Müdürü Doç. Dr. Volkan Gül ve Meslek Yüksekokul Sekreteri Serhat Kalekahyası'nın katılımıyla düzenlenen toplantıda, coğrafi işaret kriterlerine uygun üretim ve doğru tohum kullanımı konuları ele alındı. Toplantıda ayrıca, ürünün sahip olduğu eşsiz niteliklerin korunması için izlenecek yol haritası kararlaştırıldı.

Yüksek Rakımın Eşsiz Lezzeti

1.450 ile 1.650 metre rakımda yetişen Aydıntepe şeker fasulyesi; kendine özgü aroması, yüksek protein değeri ve hızlı pişme özelliğiyle biliniyor. Yürütülen bu koordineli çalışmalarla, bölgenin bu önemli tarımsal değerinin ulusal ve uluslararası pazarlarda daha güçlü bir yer edinmesi hedefleniyor.

Yöresel Lezzet Şöleni

Etkinlikte, Bayburt'a özgü birçok yöresel lezzet tanıtılarak, öğrencilere geleneksel mutfak kültürü aktarıldı. Öğrenciler, büyük bir özenle hazırlanan bu yemek ve tatlıların tanıtımını üstlendi. Tanıtımı yapılan lezzetler arasında; Kavut Çorbası, Su Böreği, Gıllama Köfte, Lor Dolması, Kete, Borani, Tatlı Çorba, Galacoş, Kalburabastı Tatlısı (Hurma) gibi birbirinden özel Bayburt mutfağı örnekleri yer aldı.

Geleneksel lezzetlerin yaşatıldığı bu özel programa İlçe Milli Eğitim Müdürü Metin Bilgin, öğretmenler ve öğrenciler iştirak etti.

Katılımcılar, öğrencilerin hazırladığı yöresel yemeklerin tadına bakma fırsatı buldu. Ayrıca, katılımcılar bizzat öğrencilerden yöresel yemekler hakkında detaylı bilgiler alarak kültürel mirasın genç nesiller tarafından nasıl sahiplenildiğini yerinde gözlemledi.

Düzenlenen etkinlik serisiyle, Bayburt’un zengin yöresel lezzetlerinin ve mutfak kültürünün yeni nesillere aktarılması hedefleniyor. Öğrenciler, bu etkinlikler sayesinde hem yerel tatları deneme fırsatı bulacak hem de kültürel miraslarını yakından tanıyacak.

Lezzet Maratonu 27 Kasım'da Başlıyor

İlçe genelindeki farklı okullarda gerçekleştirilecek programın takvimi de netleşti. Etkinlikler, 27 Kasım 2025 Perşembe günü Aydıntepe İmam Hatip Ortaokulu’nda yapılacak açılışla başlayacak.

Yaklaşık 4 ay sürecek olan gastronomi günlerinin devamındaki program akışı ise şöyle:

2 Aralık 2025, Salı: Çatıksu İmam Hatip Ortaokulu

17 Aralık 2025, Çarşamba: Şehit Erdal Eraslan Ortaokulu

5 Ocak 2026, Pazartesi: Şehit Oktay Altuntaş İlkokulu

Final Mart Ayında Lisede Yapılacak

Öğrencileri yöresel lezzetlerle buluşturacak olan bu kültür projesi, 11 Mart 2026 Çarşamba günü Aydıntepe Çok Programlı Anadolu Lisesi’nde düzenlenecek final programıyla sona erecek .

Semaver Keyfi Eşliğinde Çalışma

Şingahlı kadınlar, çalışmaya semaver yakıp çay demleyerek başlıyor. Sıcak çaylar eşliğinde kollar sıvandıktan sonra, Bayburt'a özgü lezzetlerin hazırlıklarına ve diğer kışlık işlere geçiliyor. Bu dayanışma ortamında, yapılan her işte sohbetin ve yardımlaşmanın sıcaklığı hissediliyor.

Turşu ve Yün Didikleme El Birliğiyle

Kış hazırlıklarının önemli bir bölümünü, Bayburt'un vazgeçilmez lezzetlerinden olan pazı (pancar) turşusu oluşturuyor. Turşu için büyük kazanlar yakılıyor; temizlenen pancar sapları kaynatılıp soğuk sudan geçirildikten sonra bidonlara dolduruluyor.

Aynı zamanda, Bayburt'ta yün yastık ve yorganlara olan ilginin yüksek olması nedeniyle, bu aylarda yün yıkama, çırpma ve didikleme işleri de imece usulüyle yapılıyor. Komşular, birbirlerinin işine yardım ederek yünleri tek tek didikleyip hazırlıyor. Şefika Dursun, "Bugün yün didikledik, pancar temizledik, turşu kurduk, semaver yaktık, çay içtik. Bayağı bir uğraştık" diyerek bu tempoyu özetliyor.

Dayanışma, İşi Kolaylaştırıyor

Bu imece sayesinde, bir kişinin günlerce uğraşacağı işler, birkaç saat içinde tamamlanabiliyor. Başka bir mahalleye taşınmasına rağmen eski komşularına yardıma gelen Sona Yazıcı, "Komşularımla ahbaplık ediyorum... Onlarla çok keyifli vakit geçiriyorum," diyerek komşuluk bağlarının gücünü vurguluyor. Mahalle sakinlerinden Sultan Demir de, "Herkes bir işin ucundan tutmuş, devam ediyoruz," sözleriyle el birliğiyle çalışmanın önemini belirtiyor.

Kadınların emeğiyle geçmişten bugüne uzanan imece geleneği, Şingah Mahallesi'nde yaşatılmaya ve komşuluk ilişkilerini güçlendirmeye devam ediyor.

Kışlık yiyeceklerin başında gelen kapya biberler, büyük bir özenle pazardan seçiliyor. Eve getirilen biberler, titizlikle yıkanıp temizlendikten sonra farklı yemeklerde kullanılmak üzere küp küp ya da jülyen şeklinde doğranıyor.

Hazırlanan biberler, tek kullanımlık porsiyonlar halinde buzdolabı poşetlerine dolduruluyor. Bu poşetler, dondurucuda saklanmak üzere buzluğa yerleştiriliyor. Böylece mevsiminde hazırlanan bu kapya biberler, kış aylarında tavuk ve et yemeklerine lezzet katarak sofralara taze bir tat olarak geri dönüyor.

Bayburtlu kadınlar, kış sofralarının vazgeçilmezi olan bu hazırlıkların hem ekonomik hem de sağlıklı bir yöntem olduğunu vurguluyor.

Öznur Demir / İHA

"Fiyatlarımız Uygundur, Bir Ay Sonra Fiyatlar Yükselebilir"

Uzun yıllardır pazarcılık yapan Ahmet Demir, sonbahar aylarında turşuluk ve salçalık ürünlere olan talebin arttığını belirtiyor. Demir, "Güz ayının gelmesiyle turşuluk başladı. Vatandaşlarımız doğal ürünler tüketmek istediği için kendi ihtiyaçlarını önceden hazırlayıp kış boyunca tüketiyorlar. Fiyatlarımız şu an için uygun. Bir ay sonra Bayburt'un yerli ürünleri tükendiğinde fiyatlarda artış olacaktır," dedi. Demir, ayrıca acur, turşuluk salatalık, biber çeşitleri, tarla domatesi ve kornişon gibi ürünlerin yoğun ilgi gördüğünü ekledi.

Ev Yapımı Yiyecekler Aile Ekonomisine Katkı Sağlıyor

Bayburt'un Demirözü ilçesinde kış hazırlığı yapan Zeynep Kılıç, turşu ve salça gibi yiyecekleri kendi elleriyle hazırladıklarını söyledi. Kış hazırlıklarının başında pekmez ve turşunun geldiğini belirten Kılıç, bu geleneğin yıllar öncesine dayandığını vurguladı. Kılıç, ev yapımı kışlık yiyeceklerin hem daha ekonomik olduğunu hem de aile bütçesine katkı sağladığını ifade etti. Zeynep Kılıç, "Marketlerde yüksek fiyatlara satılan pekmez, reçel ve turşuyu kendimiz hazırlayarak aile ekonomimize katkıda bulunuyoruz. Hazırladığımız yiyeceklerin büyük bir bölümünü de kendi bağ ve bahçelerimizden temin ediyoruz," diye konuştu.

Zahmetli bir süreç olmasına rağmen, kadınlar doğal ve lezzetli olması sebebiyle fabrika ürünlerini tercih etmiyor. Domatesler, odun ateşinde pişirildikten sonra tuzla birleştiriliyor ve kış aylarında kullanılmak üzere kavanozlarda serin yerlerde saklanıyor.

Hazırlık sürecini anlatan Hatice Yıldız, domateslerin tarladan toplandıktan sonra yıkanıp kabuklarından ayrıldığını ve kazanlarda odun ateşinde yarım saat kadar pişirildiğini belirtti. Pişirilen domatesler süzgeçten geçirilerek püre haline getiriliyor ve tohumlarından arındırılıyor. Sonrasında ise kıvam alması için tepsilere konularak 5-6 gün güneşte bekletiliyor. Hazırlanan salçalar, bozulmaması için tuzlanarak bidonlara dolduruluyor ve serin bir yerde muhafaza ediliyor.

Kışlık et ihtiyacını karşılayan bu kavurmalar, özellikle soğuk hava şartlarında misafirlere et ikramı yapmak için hazırlanıyor. Yılbaşından sonra tüketilmeye başlanan kavurma, yöresel yemeklerde de kullanılıyor ve özellikle soğuk haliyle kahvaltılarda önemli bir yer tutuyor.

Kavurma yapanlardan Şeyma Aydoğan, "Atalarımızdan beri kavurma yapma bizim kültürümüzdür" diyerek, imkanı olan her ailenin 2-3 küçükbaş hayvan kestiğini ve bu geleneğin hala yaşatıldığını belirtiyor. (İHA)

Lüleci'nin yaptığı turşular arasında şeker pancarı saplarından yapılan ve yörede Pazı olarak bilinen turşu, fasulye, elma ve armut turşuları yer alıyor. Bu turşular, Hoca Ahmet Yesevi Caddesi'ndeki Kanaat Ticaret aracılığıyla alıcılara ulaşıyor.

Pazara sunulan turşuların fiyatları ise şöyle:

5 kiloluk fasulye turşuları 750 ile 1000 TL arasında değişiyor.

5 kiloluk pazı turşuları 500 ile 750 TL arasında satışa sunuluyor.

5'er kiloluk elma ve armut turşularının fiyatı ise 500 TL olarak belirlendi.

Dikenli dallardan büyük bir titizlikle toplanan kuşburnular, evlerde reçel, marmelat ve çay olarak sofralardaki yerini alıyor. Gribal enfeksiyonlara ve öksürüğe karşı doğal bir kalkan görevi gördüğü belirtilen kuşburnu, aynı zamanda Bayburt'un geleneksel mutfağında tatlı çorbanın da vazgeçilmez ana malzemesi olarak kullanılıyor.

Geleneksel yöntemlerle toplanan kuşburnular, serin ve kuru yerlerde kurutulduktan sonra çay yapılmak üzere saklanıyor. Büyük kazanlarda yaklaşık iki saat kaynatılan kuşburnu, çekirdeklerinden ve posasından ayrıştırılarak yıl boyunca tüketilmek üzere hazırlanıyor. Bu zahmetli sürecin sonunda elde edilen kuşburnu suyu, Bayburt sofralarına sağlık ve lezzet katıyor.

Turşu yapımında ilk adım, pazıların küçük parçalara doğranmasıyla başlıyor. Ardından, pazılar acı tadını kaybetmesi için önce kaynar suda haşlanıp süzülüyor, sonra da bir gün boyunca soğuk suda bekletiliyor. Acılığı giden pazılar, sonrasında bidonlara yerleştirilerek ekşimeye bırakılıyor.

Fasulye turşusu da aynı özenle ve benzer adımlarla hazırlanıyor. Sadece turşuyla sınırlı kalmayan Bayburt mutfağında, fasulyeden kışlık türlü ve fasulye çırpması da yapılıyor. Ayrıca, hazırlanan kışlıklar poşetlenerek derin dondurucuda saklanıyor ve kış boyunca sofralardaki yerini alıyor.

Vali Mustafa Eldivan, Bayburt'un Anadolu'nun köklü şehirlerinden biri olduğunu ve doğası, kültürü, gastronomisiyle hak ettiği yere henüz ulaşamadığını belirtti.

Vali, Bayburt'un küçük bir şehir olmasına rağmen "özgül ağırlığının" yüksek olduğunu ve Türk mutfağında hak ettiği yeri alması gerektiğini vurguladı. Şeflerin de tanıtımlarıyla Bayburt mutfağının Türkiye'ye tanıtılacağını ifade etti.

Şeflerden Bayburt Mutfağına Övgüler

Etkinlik, müze konferans salonunda düzenlenen panelle devam etti. Panelde Cumhurbaşkanlığı Tarım ve Gıda Politikaları Kurulu Üyesi ve Türk Mutfak Sanatları Uzmanı Ramazan Bingöl ile şefler Esra Tokelli, Ayvaz Akbacak ve Gürkan Topçu Bayburt mutfağını değerlendirdi.

Şef Ramazan Bingöl, kendi deneyimlerine dayanarak Bayburt mutfağını Türkiye'deki en iyi mutfaklardan biri olarak gördüğünü ve beş yıl içinde döner dışında diğer lezzetleriyle de hak ettiği özel yere geleceğini söyledi. Özellikle kavuta vurgu yapan Bingöl, dünyada bu kadar işlevsel bir besinin olmadığını belirtti.

Göğermiş loru da çok beğendiğini, Bayburt'un kızarmış peynirinin dünya genelindeki birçok peynirden daha iyi olduğunu dile getirdi. Ayrıca, yediği dondurmalar içinde ilk ikide Bayburt dondurmasının yer aldığını, özellikle bal badem ve baklavalı dondurmaya hayran kaldığını ifade etti.

Şef Esra Tokelli ise, eski kadınların az ürünle harika yemekler yapma becerisine dikkat çekti. Günümüz kadınlarının hazıra yöneldiğini düşündüğünü belirterek, eski kadınların az malzemeyle farklı lezzetler yarattığını ve sevdiklerini mutlu etmeye çalıştığını vurguladı. Etkinlikte ziron yapacağını söyleyen Tokelli, Bayburt'un misafirperverliğini ve dondurmasını çok beğendiğini de ekledi.

Şef Ayvaz Akbacak, iller arasındaki rekabetin sektöre zarar verdiğini belirterek, Türk mutfağının ürün yelpazesine değer verilmesi ve tanıtılması gerektiğini söyledi. Daha önce kavut ile bir çalışma yaptığını ve helva hazırladığını belirten Akbacak, Bayburtlu kadınlara sosyal medya üzerinden tanıtım yapmalarını önerdi.

Şef Gürkan Topçu ise et yemeklerine ilgisi olduğunu ve tencere yemeklerine özlem duyduğunu belirterek, etkinlikte özellikle börek, kavut ve ziron tadacağını söyledi.

Konuşmaların ardından program Şef Esra Tokelli ile Vali Mustafa Eldivan'ın eşi Meltem Eldivan'ın ziron yemeği hazırlaması ile devam etti.

Dede Korkut Şehir Müzesi'nde gerçekleştirilecek etkinlikte, Cumhurbaşkanlığı Tarım ve Gıda Politikaları Kurulu Üyesi ve Türk Mutfak Sanatları Uzmanı Ramazan Bingöl'ün yanı sıra usta şefler de yer alacak. Şefler, Bayburt'un coğrafi işaretli yemeklerini hazırlayarak tadım yaptıracak. Ayrıca Vali Mustafa Eldivan ve eşi Meltem Eldivan da şeflerin gözetiminde yöresel lezzetleri hazırlayacaklar.

Etkinlik kapsamında ayrıca, şeflerin değerlendirmesiyle "Bayburt Coğrafi İşaretli Yemek Yarışması" düzenlenecek. Yarışmada dereceye giren yarışmacılara ödül olarak çeyrek altın, gram altın ve yarım gram altın verilecek.

Etkinliğe, Cumhurbaşkanlığı Tarım ve Gıda Politikaları Kurulu Üyesi ve Türk Mutfak Sanatları Uzmanı Ramazan Bingöl, şefler Esra Tokelli, Ayvaz Akbacak ve Gürkan Topçu katılacak. Bu şeflerin eşliğinde Bayburt'un coğrafi işaretli yemekleri hazırlanacak ve tadımı yapılacak. Ayrıca, Vali Mustafa Eldivan ve eşi Meltem Eldivan da etkinlikte şeflerle birlikte yöresel yemekler hazırlayacaklar.

Etkinliğin bir diğer önemli bölümü ise coğrafi işaretli yemek yarışması olacak. Şefler tarafından değerlendirilecek olan yarışmada, Bayburt'un tescilli lezzetleri boy gösterecek. Tüm Bayburt halkı, şehrin mutfak mirasını birlikte yaşamak üzere bu özel etkinliğe davetli.

Koşat Alabalık Tesisleri'nde tereyağında pişirilip fasulye turşusu eşliğinde sunulan alabalıklar damat şaklatıyor.

İşletme, Hasan Koçak ve eşi Arife Koçak'ın yanı sıra, üniversite öğrencisi kızları İrem ve lise öğrencisi oğulları Şamil tarafından aile sıcaklığında işletiliyor. Bu aile ortamı, müşterilere huzurlu ve samimi bir deneyim sunuyor.

Bayburt merkeze 55 kilometre uzaklıkta olmasına rağmen, işletmenin müşterilerinin yaklaşık yüzde 70'i Bayburt'tan geliyor. Koşat Alabalık Tesisleri, sabah 08.00 ile akşam 21.00 saatleri arasında hizmet vererek, misafirlerini ağırlıyor.

Denetimlerin amacının Bayburt tarhununun geleneksel üretim metotlarına uygunluğunu korumak ve ürün kalitesini sürdürülebilir kılmak olduğu belirtildi. Denetim çalışmalarına katılan üreticilere teşekkür edildi.

Yöresel lezzet için bir araya gelen köy sakinleri; türküler ve maniler eşliğinde asırlık gelenek olan tel helvası çekimini yapıyor. Eksi 20 dereceyi bulan havada, bin bir zahmetle saatlerce yapılan tel helvası dakikalar içinde tüketiliyor.

Bayburt’a 42 kilometre uzaklıkta bulunan Başçımağıl köyü sakinleri asırlık gelenek için toplandı. Yıllardır tel helvası için köyde organizasyon yapan köy sakinlerinden Tunay Mutlu, geleneği unutturmamak için elinden geleni yapıyor. Un, yağ, şeker ve limon suyundan elde edilen tel helvası yapımında ilk önce su ve şeker saatlerce soba üzerinde kaynatılıyor. Daha sonra limon suyu kaynayan şekere katılıyor, kıvam alması sağlanıyor. İşin inceliği ise burada başlıyor. İyice yağlanan tepsinin üzerine dökülen şeker, kar üzerinde soğutulup, çıkarılarak elde bir güzel yoğuruluyor, top haline getiriliyor. Top halindeki şeker ardından sini üzerine alınarak, kavrulmuş un üzerinde köy sakinleri tarafından dört bir elden çekiliyor. Bu aşamada hep bir ağızdan türküler söyleyen köy sakinleri ise günün yorgunluğunu bu şekilde atıyor. Çekilen tel helvası iftardan sonra Bayburt’un vazgeçilmez tatlısı olarak tüketiliyor.