Doğa Koruma ve Milli Parklar 13. Bölge Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülen çalışmalar kapsamında; yaban hayatının korunması, yaralı ya da güçsüz düşmüş hayvanların tedavi edilerek yeniden doğaya kazandırılması ve biyolojik çeşitliliğin sürdürülebilirliğinin sağlanmasına yönelik faaliyetlerin aralıksız sürdürüleceği bildirildi.

"Sesimi Duyunca Üç Kez Miyavladı"

Ankara’da bulunduğu sırada kedisinin rahatsızlandığını oğlundan öğrenen Hatice Köse, telefon görüşmesi yaptığı esnada Puli’nin sesini duyarak üç kez miyavladığını ifade etti. Bayburt’a döner dönmez ilk iş olarak kedisini arayan Köse, eski bir evin çatısında bitkin halde bulduğu dostuyla son kez bir araya geldi. Yaşadığı duygusal anları anlatan Köse, "Ankara’dan gelir gelmez gidip onu buldum. Başını kaldırdı, yüzüme baktı ve 'miyav' dedi. Başını okşayıp 'Puli, Puli' diye seslendim. Yüzüme baktı ama gözlerinin feri tamamen sönmüştü. Ertesi gün de öldü. Demek ki beni bekliyordu," sözleriyle acısını dile getirdi.

"İki Gün Ağladım, Yeri Dolmaz"

Yıllardır sayısız sahipsiz hayvana sevgiyle baktığını ancak 10 yıllık kedisinin yerinin bambaşka olduğunu vurgulayan Köse, "O benim 10 senelik evladımdı. Evde peteklerin üzerinde yatar, sıcağı çok severdi. Dışarı çıkıp gezer, sonra yine eve dönerdi. Öldüğünde iki gün boyunca gözyaşı döktüm. Şimdi 4-5 kedim daha var; hatta Puli’nin 'sürmeli' adını verdiğim bir yavrusu da benimle. Onlara da bakıyorum ama Puli benimle konuşurdu, onun yerini hiçbiri tutamaz" şeklinde konuştu.

Sokak Canlarına Hizmete Devam Edecek

Yarım asrı aşkın süredir mahallesindeki sahipsiz hayvanların bakımını üstlenen ve kapısına gelen her canlıya kucak açan Hatice Köse, yaşadığı kayba rağmen sağlığı elverdiği sürece sokak hayvanlarını beslemeye ve korumaya devam edeceğini belirtti.

Sakin tavırlarla çevreyi gözlemleyen vaşak, bölgede dolaştıktan sonra ormanlık alana yöneldi. O anlar cep telefonu kamerasına yansıdı.

Türkiye’nin en büyük yabani kedi türlerinden biri olan vaşak, dağlık ve ormanlık alanlarda yaşamını sürdürüyor. İnsanlardan uzak yaşayan vaşak, doğada nadir görülen yaban hayvanları arasında yer alıyor.

Edinilen bilgilere göre, Aydıntepe Yaylası’nı ziyaret etmek amacıyla yola çıkan Eraslan ailesi, güzergâh üzerinde yiyecek arayan bir tilki fark etti. Hayvanın aç olabileceğini düşünen aile üyelerinden Raşit Eraslan, aracını yol kenarına çekerek durdurdu. Araçta bulunan keki alarak dışarı çıkan Eraslan, tilkiye seslenerek yiyeceği uzattı. Sesleniş üzerine önce duraksayan ve çevreye karşı temkinli hareket eden tilki, yavaş adımlarla yaklaştı. Yere bırakılan kek parçalarını alan sevimli hayvan, yiyeceğini yedikten sonra bir süre çevrede dolandı. Yüksek ses ve ani hareketlerden çekinerek zaman zaman uzaklaşan tilki, tekrar dönerek ikram edilen keki yemeye devam etti. Açlığını gideren yaban hayvanı, kısa süre sonra doğal yaşam alanına dönerek gözden kayboldu.

Beldede adını çatısındaki konuklarından alan tarihi Leylekli Camii'nin kubbesindeki yuvadan aşağıya inen yavru leyleklerden biri, yuvasına geri dönemedi. Yaklaşık 3-4 gün boyunca kubbe çevresinde dolanan ve kendi çabalarıyla yuvaya tırmanamayan leyleği fark eden belde sakinleri, durumu Arpalı Belediyesine bildirerek yardım talebinde bulundu.

Kurtarma Ekiplerini Görünce Havalandı

İhbar üzerine vakit kaybetmeden cami önüne gelen belediye ekipleri, yavru leyleği güvenli bir şekilde yakalayıp yeniden yuvasına yerleştirmek amacıyla çalışma başlattı. Ancak itfaiye ve kurtarma ekiplerinin müdahalesi esnasında tehlike algılayarak ürken yavru leylek, kanat kaslarını son sınırına kadar zorlayarak sürpriz bir şekilde havalandı ve yakındaki bir evin çatısına uçtu. Çatıda tek başına beklemeye başlayan ve uçma yeteneğini geliştirdiği görülen yavru leyleğin, güvenli bir şekilde ana yuvasına dönmesi ya da koruma altına alınması için durumun belediye ekipleri ve belde sakinleri tarafından titizlikle takip edildiği bildirildi.

8 Köy ve Yaylada Titiz Çalışma

Veteriner hekimler tarafından Erkdibi, İncili, Yapracık, Yanoba, Çatıksu, Sorkunlu ve Kavlatan köyleri ile Kavlatan Yaylası’nda gerçekleştirilen saha çalışmaları kapsamında, yeni doğan buzağılar küpelenerek resmi olarak kayıt altına alındı. Kayıt işlemlerinin yanı sıra hayvanların sağlık durumlarını korumak amacıyla programlı aşı uygulamaları da eksiksiz şekilde yapıldı.

Hem Sağlık Takibi Hem de Destekleme Kolaylığı

Yetkililer, yürütülen bu çalışmalar sayesinde hayvanların doğum, hareket ve hastalık süreçlerinin düzenli olarak takip edileceğini belirtti. Ayrıca sistemli kayıt tutulmasının; hayvan sahiplerinin tarımsal destekleme ödemelerinden sorunsuz yararlanmasını sağladığı, kayıp ve çalıntı hayvan vakalarının tespitini kolaylaştırdığı, Hayvan hareketlerinin güvenilir bir şekilde izlenmesine büyük katkı sunduğu vurgulandı.

Üreticilere Teşekkür Edildi

Çalışmaların başarıyla neticelenmesinin ardından bir açıklama yapan Aydıntepe İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, süreç boyunca veteriner hekimlere kolaylık sağlayan ve çalışmalara destek veren tüm yetiştiricilere teşekkür etti. Müdürlük, yeni üretim sezonunun tüm üreticiler için bereketli, kazançlı ve sağlıklı geçmesi temennisinde bulundu.

Demirözü Barajı yakınlarındaki yeşil alanda yiyecek arayan bir Anadolu gelengisi, otların arasında bulduğu ay çekirdeklerini yerken vatandaşlar tarafından fark edildi. Çevredeki insanların varlığına aldırış etmeyen gelengi, ön patileriyle tuttuğu çekirdekleri ustalıkla ayıklayarak yedi. Açık alanda adeta çekirdek ziyafeti çeken ve insanlardan ürkmeyen gelenginin sevimli halleri kameralara yansıdı.

Bir süre çevreyi meraklı gözlerle süzen ve karnını doyuran sevimli hayvan, daha sonra otların arasına girerek gözden kayboldu.

Genellikle bitki kökleri ve tohumlarla beslenen Anadolu gelengileri, Bayburt’un özellikle Demirözü ilçesi çevresindeki kırsal alanlarda vatandaşlarca sıklıkla görülüyor.

Ekipler "Yaklaşmayın" Uyarısında Bulundu

Durumu vakit kaybetmeden Jandarma ile Doğa Koruma ve Milli Parklar Bayburt Şube Müdürlüğü ekiplerine bildiren Muhtar Bayrak'a, yaralı yaban hayvanlarının saldırganlaşabileceği hatırlatılarak hayvana yaklaşılmaması ve diğer köylülerin de uyarılması gerektiği iletildi. Bölgenin çetin arazi şartları ve havanın kararmış olması nedeniyle ekiplerin ayıya ertesi gün müdahale edebileceği bildirildi. Bunun üzerine muhtar, bir süre uzaktan takip ettiği bozayının bölgeden uzaklaşmasıyla olay yerinden ayrıldı.

Dere Kenarında Cansız Bedeni Bulundu

Ertesi gün sabah saatlerinde yeniden aynı bölgeye giden muhtar Serdar Bayrak, arazide yaptığı aramada bozayıyı bir dere kenarında hareketsiz halde buldu. Yapılan incelemede talihsiz hayvanın hayatını kaybettiği belirlendi.

"Silahla Yaralanmış Olabilir"

Bozayının vücudunda belirgin yara izleri, delikler ve ayak tabanlarında ciddi parçalanmalar olduğunu fark eden Köy Muhtarı Serdar Bayrak, hayvanın uzun süre yaralı halde hayatta kalma mücadelesi verdiğini söyledi. Bayrak, mevcut yara izlerinden yola çıkarak bozayının ateşli silahla vurulmuş olabileceği şüphesini dile getirdi. Olayla ilgili inceleme başlatılması bekleniyor.

Köy içinde bir süre gezinen ayı, o esnada caddeden geçen bir motosikletin sesiyle irkildi. Motor gürültüsünü duyar duymaz panikleyen ayı, hızla geldiği yöne doğru kaçarak karanlıkta gözden kayboldu.

Aynı Noktada Daha Önce de Kurt ile Tavşanın Kovalamacası Yaşanmıştı

Ayının görüntülendiği aynı noktada, kısa bir süre önce de bir kurdun tavşanı kovaladığı anlar yine aynı güvenlik kamerasına yansımıştı. O olayda çevik ve hızlı manevralar yapan tavşan, kurdun takibinden kurtulmayı başararak canını kurtarmıştı.

Bayburt merkeze bağlı Taşkesen köyünde, elektrik direği üzerinde yuva kurmaya çalışan leylekler köy sakinlerinin dikkatini çekti. Durumun hem enerji hatları hem de kuşların can güvenliği açısından tehlike oluşturabileceğini fark eden vatandaşlar, yetkililerden yardım istedi.

İhbar üzerine harekete geçen Aras Elektrik Dağıtım A.Ş. (Aras EDAŞ) bakım ve onarım ekipleri, bölgeye giderek incelemelerde bulundu. Ekipler, leyleklerin daha güvenli bir ortamda yaşamlarını sürdürebilmesi amacıyla çevre dostu bir adım atarak atık ahşap malzemelerden özel bir yuva platformu tasarladı. Hazırlanan bu yuva, direğin tepe noktasına güvenli bir şekilde monte edildi. Montaj çalışmalarının tamamlanmasının ardından leyleklerin yeni yuvalarını hemen benimsediği görüldü. Aynı gün içinde yuvaya yerleşen leyleklerin, yuvalarını büyütmek için çevreye dal taşımaya başladığı anlar ise renkli görüntülere sahne oldu.

Oğlunun isteği üzerine karganın olduğu yere gelen baba Abdülcelil Mercimek, hayvanı kurtarmak için kolları sıvadı. Baba ve oğlu, poşeti keserek, kargayı dolandığı yerden çıkardı. Hayvanın zarar görmemesi için babasını sık sık uyaran çocuk, karganın yeniden uçabilmesi için heyecanla bekledi. Poşetten kurtarılan karga, doğaya bırakıldı. Önce yerde ilerleyen karga ardından havalanarak bölgeden uzaklaştı.

Yerde kalan poşet parçasının da çöpe atılmasını isteyen çocuk, hayvan sevgisinin yanı sıra çevre duyarlılığıyla da örnek davranış sergiledi. Daha önce de farklı hayvanların yardımına koşan Abdülcelil Mercimek ve oğlu Abdülkerim Mercimek, bu kez poşete dolanan kargayı kurtardı. Karga için seferber olan baba ve oğlunun çabaları yürekleri ısıttı.

Hem Panik Hem İştah Bir Arada

Şantiye çalışanlarının, kendilerine zarar vermemesi amacıyla belirli bir alana bıraktığı yiyeceklerin başına geçen ayı, çevreyi kontrol ettikten sonra karnını doyurmaya başladı. Ancak huzurlu yemek molası, şantiye çevresindeki iki köpeğin havlamasıyla bölündü.

Yemeğini Ağzına Alıp Kaçtı

Köpeklerin üzerine doğru gelmesiyle kısa süreli bir şaşkınlık yaşayan ayı, paniğe kapılsa da yemeğinden vazgeçmedi. Yerden kaptığı yiyeceği ağzına alan ayı, hızla bölgeden uzaklaşarak gözden kayboldu.

Ayının köpeklerle yaşadığı bu hareketli dakikalar ve yemeğini bırakmadan kaçtığı o anlar, şantiyedeki işçiler tarafından cep telefonu kameralarıyla saniye saniye kaydedildi. İşçiler, ayının bölgeye alışık olduğunu ve her gece aynı saatlerde şantiyeye uğradığını belirtti.

Veteriner Sağlık Raporu Olmadan Sevk Yasak

Şehirler arası hayvan nakillerinde Veteriner Sağlık Raporu bulundurulmasının zorunlu olduğu hatırlatıldı. Söz konusu raporların geçerlilik süresinin 3 gün olduğu, rapor alınmasına rağmen sevki gerçekleşmeyen hayvanlar için belgenin yine 3 gün içinde iptal edilmesi gerektiği vurgulandı.

Aşı ve Küpe Şartı

Hastalıklarla mücadele kapsamında şu kriterler zorunlu tutuldu:

Büyükbaş hayvanlarda: Şap aşısı.

Küçükbaş hayvanlarda: PPR aşısı. Tüm hayvanların kulak küpeli ve kayıtlı olması gerekmektedir.

Ayrıca, hayvancılığın sürdürülebilirliği adına gebe veya damızlık değeri taşıyan dişi hayvanların kurbanlık olarak sevkine izin verilmeyeceği kaydedildi.

Önce Arılığa, Sonra Baraka Saclarını Bükerek İçeri Girdiler

Köydeki yerleşim yerine kadar sokulan ayılar, ilk olarak Hümeyra Memiş’e ait arılığa girdi. Buradaki kovanlara zarar vererek çevreye dağıtan ayılar, ardından İlhami Polat’ın kovanlarının bulunduğu barakaya yöneldi.

Arılığın etrafındaki güvenlik önlemlerini bir bir aşan yabani hayvanlar, kovanların muhafaza edildiği barakanın demir saclarını büküp kaldırarak içeri sızdı. Kovanların kapaklarını tek tek açan ayılar, peteklerdeki balları yedikten sonra içerideki diğer kovanları da dağıtarak kullanılmaz hale getirdi.

Köpek Havlayınca Kaçtılar

Ayıların Hümeyra Memiş’e ait arılığa girdiği ve kovanları dağıttığı o anlar, bölgedeki güvenlik kamerası tarafından anbean kaydedildi. Görüntülerde; kovanları parçalayan ayıların, bir köpeğin havlaması üzerine korkarak bölgeden hızla uzaklaştığı görüldü.

Üreticiler Tedirgin

Sabah saatlerinde arılıklarına gelen üreticiler, kovanların parçalandığını ve peteklerin etrafa saçıldığını görünce büyük bir şok yaşadı. Yaşanan olayın ardından köy halkı ve üreticiler arasında yabani hayvan saldırılarına karşı ciddi bir tedirginlik başladı.

Evin çevresinde ve arka tarafında bir süre gezinen ayı, daha sonra bölgeden uzaklaşarak gözden kayboldu. Olay sırasında evde kimsenin bulunmaması ise olası bir tehlikenin yaşanmasını önledi.

Her Anı Güvenlik Kamerasında

Ayının bahçedeki tüm hareketleri, evin güvenlik kamerası tarafından saniye saniye kaydedildi. Aynı evin bahçesi daha önce de bir vaşak ve tilkiyi ağırlamış, yaban hayvanlarının bahçede tavşan avladığı anlar yine aynı güvenlik kamerasına yansımıştı.

Köy Merkezinde Yiyecek Aradılar

Edinilen bilgilere göre, kış uykusundan uyanan ve doğada yiyecek bulmakta güçlük çeken ayılar, merkeze bağlı Kop köyü ile Demirözü ilçesine bağlı Devetaşı köyünde görüldü. Gece karanlığında köy merkezlerine inen ayıların yiyecek arayışı, bölgedeki güvenlik kameralarına yansıdı. Özellikle Kop köyünde bir ayının cami çevresinde ve yerleşim yerleri arasında dolaşması dikkat çekti.

Arı Kovanlarına Zarar Verdiler

Ayıların yerleşim yerlerine inmesi sadece tedirginliğe yol açmakla kalmadı, maddi hasara da neden oldu. Devetaşı köyünde aç kalan bir ayının, bir arıcıya ait kovanlara saldırarak zarar verdiği öğrenildi. Yetkililer, yiyecek arayışı içindeki yaban hayvanlarına karşı vatandaşların dikkatli ve tedbirli olması gerektiği konusunda uyarılarda bulundu.

Olay yerinde incelemelerde bulunan Bayraktar, çevredeki köy sakinlerinden köpeğin bir süredir aynı noktada yaralı halde yattığını öğrendi. Vatandaşların hayvana yardım etmek istediği ancak hangi birime müracaat edeceklerini bilemedikleri için müdahalede yetersiz kaldıkları ifade edildi.

Belediye Ekiplerinden Örnek Dayanışma

Durumu fark eder etmez harekete geçen sporcu Halim Bayraktar, köpeğin güvenliğini sağlayarak vakit kaybetmeden Bayburt Belediyesi veteriner ekiplerine ulaştı. Yaralı köpeğin bulunduğu konum belediyenin sorumluluk alanı dışında olmasına rağmen, ekipler sporcunun ricasını kırmayarak bölgeye intikal etti. İlk müdahalesi olay yerinde yapılan köpek, tedavi edilmek üzere belediye ekiplerince teslim alındı.

"Duyarlılık Artsın, Hayvanlar Yalnız Kalmasın"

Yaşanan olay sonrası açıklama yapan Halim Bayraktar, bu tür durumlarda toplumsal bilincin artması gerektiğini vurgulayarak şunları söyledi:

"Sahipsiz hayvanların yalnız olmadığını göstermek ve bu konuda bir farkındalık oluşturmak istiyoruz. Vatandaşlarımızın bu gibi durumlarda hangi birimlere ulaşacakları konusunda bilgilendirilmesi çok önemli. Bizim ricamızı kırmayıp görev alanları dışında olsa da yardıma koşan Bayburt Belediyesi ekiplerine teşekkür ederiz."

Engel Tanımayan Strateji: Tellerin Altını Kazdı

Kovanların bulunduğu alanı yüksek gerilimli elektrikli tellerle çevreleyen Özderya, arazisine gittiğinde hayatının şokunu yaşadı. Yapılan incelemede, ayının tellere temas etmek yerine zekice bir yöntem geliştirerek tellerin alt kısmını kazdığı ve kendine bir geçiş koridoru açtığı anlaşıldı.

Emekler Bir Gecede Talan Oldu

Elektrikli düzeneği bu yöntemle etkisiz hale getiren ayı, baraka içerisinde bulunan kovanlara ulaşarak peteklerdeki tüm balları yedi. Kovanların tamamen talan edildiğini gören arıcı Bekir Özderya, gördüğü manzara karşısında büyük üzüntü yaşadı.

Bölge Arıcıları Tedirgin

Yaşanan bu olay, bölgede arıcılık faaliyeti yürüten diğer vatandaşlar arasında da büyük endişeye yol açtı. Alınan teknolojik önlemlerin bile ayı saldırılarını durdurmaya yetmediğini gören üreticiler, benzer bir durumla karşılaşmaktan korkuyor.

Evler Kullanılamaz Hale Geldi

Sarıçiçek Yaylası’nda bulunan Nurtaş Çakır, Ramus Çakır ve Fuat Bayram’a ait evlere giren ayılar; kapı, pencere, musluk, çekyat ve televizyon gibi eşyaları parçalayarak evleri adeta talan etti. Ayıların yayla evlerine doğru ilerlediği o anlar güvenlik kameralarına saniye saniye yansırken, içerideki tahribat ise cep telefonu kayıtlarıyla belgelendi.

"Araçsız Ulaşım İmkânsız, Yol Açılsın"

Evleri zarar gören vatandaşlar, kar kalınlığının fazla olması ve yolun henüz ulaşıma açılmaması sebebiyle mülklerine gidip tedbir alamadıklarını ifade ediyor. Mağduriyetini dile getiren Nurtaş Çakır, bölgeye yaya olarak ulaşmanın mümkün olmadığını belirterek şunları söyledi:

"Her yıl bu dönemlerde ayılar evlerimize giriyor. Benim evimin de pencerelerini kırıp mutfağını dağıttılar. Yaylaya araçsız gidilmiyor; ben bir şekilde gidebildim ama diğer komşularımın gitme imkânı yok. Yol kapalı kaldığı sürece bu saldırıların devam etmesinden endişe ediyoruz."

İl Özel İdaresinden Destek Bekleniyor

Hasarın daha da büyümemesi için zamanla yarıştıklarını belirten köylüler, İl Özel İdaresi tarafından yolun bir an önce açılmasını talep ediyor. Yolun açılmasıyla birlikte bölgeye gerekli malzemelerin ulaştırılabileceğini söyleyen vatandaşlar, ancak bu sayede onarım çalışmalarına başlayabileceklerini ve yeni zararların önüne geçebileceklerini vurguluyor.

Maçka yöresindeki çiftçilerin deneyimlerini aktaran Zehra Öztürk, geçmiş dönemlerde şap hastalığına yakalanan hayvanların tedavisinde doğada bolca bulunan yabani karayemiş yaprağının kullanıldığını ifade etti. Öztürk, bu bitkinin sadece hastalık döneminde değil, hayvanların genel sağlığı üzerinde de olumlu etkileri olduğunu vurguladı.

Sakinleştirici ve İştah Açıcı Etki

Yapılan saha gözlemlerine göre karayemiş yaprağının hayvanlar üzerinde farklı faydaları da bulunuyor:

İştahsızlık Sorunu: Hayvanların beslenme isteksizliğini gidermek için yabani karayemiş yaprağından faydalanılıyor.

Sakinleştirici Özellik: Özellikle "huysuz" olarak tanımlanan hayvanları sakinleştirmek amacıyla yine bu bitkinin yapraklarının yedirildiği belirtiliyor.

Etnoveteriner (yerel halkın hayvan sağlığı için kullandığı geleneksel yöntemler) sınıfına giren bu bilgilerin yalnızca bilgilendirme amaçlı olduğunu hatırlatan uzmanlar, kritik bir uyarıda bulundu. Eğer hayvanlar için kullanılan reçeteli bir veteriner ilacı varsa, karayemiş bitkisinin bu ilaçlarla etkileşime girme riskine karşı mutlaka bir veteriner hekime danışılması gerektiği önemle vurgulanıyor.

Haber: Arif AZAK