Anadolu Ahilik geleneğinin ileri gelen şahsiyetlerinden sayılan; Ahi Emir Muhammet ve Ah-i Ahmed-i Zencani Bayburt’ta yaşamıştır. Ahilik, Anadolu tarihinde çok önemli kültürel, sosyolojik, ekonomik ve siyasi bir oluşumdur.
Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubat zamanından beri; saray, esnaf ve zanaatkarların Ahi olduğunu tarihi kaynaklar açıkça beyan ediyor. Mevlana’nın oğlu Sultan Velet ile de dostluğu olan, Eflaki’nin “Ariflerin Menkıbeleri” isimli kitabında kendisinden sıkça bahsedilen Ahmed-i Zencani’nin, Bayburt’ta şehir merkezinde türbesi vardır. Mevlana’nın torunu Ulu Arif Çelebi 1315 yılında Bayburt’u ziyaret etmiş, halk tarafından büyük ilgi ve iltifatla ağırlanmıştır.
Şehir merkezindeki büyük medreselerin yanında Sünür, Gökçedere, Aydıntepe gibi beldelerinde de benzer eğitim kurumlarının bulunması Bayburt’u bölgenin Erzurum’dan sonra en önemli ilim ve kültür merkezi yapmıştı.
Bu medrese mezunları Cumhuriyetin ilk yıllarında da eğitim faaliyetlerine katkıda bulunmuştur.
Hoca Ahmet Hasbi Efendi, Müftü Fahrettin Kumbasar, Müftü Nazım Köklü, Hocazade Mehmet Efendi gibi şahsiyetlerin Kara Vaiz’in (*) kahvesinde 1940 yıllardan sonra, günün belli saatlerinde yaptıkları ve uzunca süre devam eden sohbetler, bu devre ait anılarını yazan Selahattin Tuncer tarafından akademik bir faaliyete benzetiliyor.
Halkın hafızasından uzun yıllar silinmeyecektir.
* Kara Vaiz’in Kahvesi: Kırkçeşmeler civarında, devrin önemli insanlarının sohbet edip çay içtiği kahvehane.
Asım ALTUNTAŞ
diyor ki:
|
Bayburtun köklü Türk Kültürünü her ortamda yaşatmaya çalışan ve yazdığı birbirinden güzel kitaplarla yeni nesillere geçmişin hem güzel hem de acı dolu yıllarını hatılrtarak ibret alınmasını isteyen bu değerli yazarımıza teşekkür eder,çalışmalarında başarılar dilerim. Yeni kiyabı da harika |
Salih Cengiz
diyor ki:
|
Bayburt'ta bu gelenek hala yaşatılıyormu bilemiyorum ama çok iyi hatırlarımki; tıpkı Kara Vaizin kahvesinde olduğu gibi,ortaokul çağlarımızda Çiçek palas otelinin kahvesinde'de büyüklerimiz radyodan "ACANS"ı pür dikkat dinler ve memleket meseleleri hakkında yorumlar yaparlardı, kahvenin girişindeki masaya benim gibi meraklı gençler oturur can kulağı ile dinleyerek bilgilenmeye çalışırdık. Emeğinize sağlık Ahmet üstadım, harika bir yazı, ayrıca yeni kitabınızdan dolayı sizi tekrar tebrik ederim. |
