Bayburt Postası

24. Ahilik Haftası kutlamaları çerçevesinde Şair Zihni Kültür Merkezi'nde düzenlenen programa, Bayburt'ta yılın ahisi seçilen demirci esnafı İhsan Özdemir’in konuşması damga vurdu. 60 yıllık sanat hayatı boyunca tek bir meslekle uğraştığına dikkat çeken Özdemir’in ödül konuşması salonda büyük beğeni topladı.

Konuşmasında geçmişten verdiği örneklerle Bayburt’un bilim ve sanat merkezi olduğu yıllara da değinen Özdemir, geçmişte çıraklık ve kalfalıktan sonra ustalık kademesine kadar yükselenlerin Ahilik kültürü içinde yetiştiğini ifade etti.

Merkezi Kırşehir olmak üzere Orta Anadolu'da 23 yıldan beri kutlanan Ahilik Haftası, Bayburt'ta da kutlandı.

2008 yılında çıkarılan yasa ile Türkiye genelinde kutlanmaya başlanan Ahilik Haftası, Bayburt'ta ilk defa 2009 yılında kutlanmıştı. Bu yıl 3. defa gerçekleşen Ahilik Haftası programı Şair Zihni Kültür Merkezi’nde düzenlendi. 

Programa Bayburt Valisi Hasan İpek, Belediye Başkanı H. Ali Polat, İl Genel Meclisi Başkanı Raci Bayrak, İl Emniyet Müdürü Mesut İnce, Bayburt PMYO Müdürü Abdullah Şahin, Sanayi ve Ticaret  İl Müdürü Engin Kahraman,  Bayburt Üniversitesi Öğretim Üyesi Abdurrahman Okuyan, Esnaf Odaları Birliği Başkanı Selahattin Karaman, Esnaf Sanatkârlar ve Kredi Kefalet Kooperatifi Başkanı Mehmet Sekmenli , STK temsilcileri ve öğrenciler katıldı.

“60 sene tek bir meslekle uğraştım”

2011 Yılın Ahisi Ödülü'ne layık görülen Özdemir’in, programda yaptığı konuşma izleyicilerin büyük beğenisini topladı. Aldığı ödülü kendisi için bir madalya olarak niteleyen Özdemir, konuşmasında Ahilik kültürünün Bayburt’ta ki esnaflar arasındaki yaşanmışlıklarına değindi. “Benim ustam babamdır. Yusuf usta adıyla meşhur demirci ustasıdır. Ben ikinci kuşak olarak ondan bu sanatı öğrendim ve icra etmeye başladım. Üçüncü kuşak olarak da oğlum bu işi yürütmektedir. Tam 60 sene ben bu sanatta çalıştım" diyerek sözlerine başlayan Özdemir, konuşmasına şöyle devam etti:

"Önceleri demirci çırağı olarak 10 kişinin çalıştığı müesseseler vardı. Bu ustalık kabili mümkün olmayan kitaplara sığmayacak çok kutsal çok büyük meslek. Babam bana bir ayakkabı veya lastik aldığı zaman diğer çıraklara da ayrım yapmadan alır, onlara da aynı muameleyi yapardı. Bir usta, eğitecek, öğretecek, büyütecek ondan sonra diploma alacak. Ahilikte peştemal kuşanma vardır. Ondan sonra yetişen kişi devletin, toplumun, vatanın hizmetine bırakılırdı. Bu ne kadar büyük kutsallık, bu ne kadar yüce bir his. Bunu anlatabilmek pek mümkün değil"

“Vatanımın tek çakıl taşını bile kötüleyen benim düşmanımdır”

“Ahilerin en büyük hasletlerinden biri vatansever oluşlarıdır. Ben vatanımı çok seven bir insanım.  Vatanımın tek bir çakıl taşını bile kötüleyen benim düşmanımdır. Bir canım var. Bin canım daha olsun hepsini vatanım için şu anda vermeye hazırım. Ben burada esnaf ve sanatkârın lideri gibi konuşuyorum ve diyorum ki, sanatkâr vatanını sever, milletini sever, dinini sever, küçüğünü sever, büyüğünü sever, amirini sever. Hepsine hürmette kusursuzluk etmez." 

“Suyla çıkan leke değildir”

"Babam anlatırdı. Bir gün Kırk paharlarda (çeşmeler) kalaylaması için usta çırağa kap vermişti. O zaman kimyasal maddeler yoktu. Kaplar silindikçe temiz oluyordu. Çırak üzerine su sıçramasın diye geride durarak kalay yaparken, o anda ustası oradan geçiyor. Bu hareketi gördüğünde yanına yaklaşıyor. Bir usta mı, bir hoca mı, bir profesör mü ben hâlâ anlayamıyorum bu sözü. ‘Yaklaş evladım' diyor. 'Yaklaş, sıçrasın. Suyla çıkan leke, leke değildir. Allah başka leke vermesin’"

“Bayburt bilim ve sanat merkeziydi”

"Bayburt'ta Tabakhane sokağı denilen bir yer var. Burada bugünkü deri fabrikası ayarında, 18 adet çarık ve mesh derileri işleyen atölyeler vardı. Semerciler Caddesi'nde o zamanın arabaları olan atların eğerleri, semerleri yapılırdı. Nalbantlar Çarşısı (caddesi), Demirciler Çarşısı ve Ulu Cami’den eski hastaneye kadar uzanan Marongozlar Çarşısı vardı. Buralarda sıfırdan kağnı arabaları yapılırdı. Dört tekerli arabalar, koltuklar, araç kasaları yapılırdı. İspir, Aşkale, Kelkit, Tercan, Otlukbeli, Yağmurdere gibi yerlerin bütün zirai işleri Bayburt'ta yapılırdı. Bayburt bilim ve sanat merkeziydi. Ben bunu yaşadım. Bayburt'u burada sınırlı zaman dilimiyle anlatamayız. Bayburt'u kitaplar dolusu yazsan, bitmez.”

"Bilim ve sanat, takdir edilmediği yerden göçer”

"Kız Sanat Okulu’nun (Kız Meslek Lisesi) önünde Atatürk heykeli vardır ve orda şu yazılıdır. ‘Sanatsız kalan bir milletin hayat damarlarından biri kopmuştur.’ Ben bu sözü küçükken öğrendim. Ve iş hayatım boyunca hep bu sözü örnek alarak sanatkâr olmaya çalıştım. İbn-i Sina'nın da güzel bir sözü vardır. Der ki, 'Bilim ve sanat, takdir edilmediği yerden göçer.’ Ben de diyorum ki, toplum olarak sanat icra edenin kıymetini bilelim.”

Vali İpek: “Köklü müesseselerimizi yeniden ihya etmemiz gerekir”

Programda bir konuşma yapan Bayburt Valisi Hasan İpek, ahiliğin temel ilkelerinin iyi kavranması ve ders çıkarılması gerektiğini söyledi.

“Biz sağlam ve köklü müesseselerimizi yeniden ihya etmemiz gerekir. Bu anlamda 2008 yılında 1200’lü yıllarda kurulan Ahilik müessesesinin yeniden hayata geçirilmesi gerçekten çok güzel anlam ifade ediyor" diyen Vali İpek, şu ifadeleri kullandı:

"Türkiye’nin önümüzdeki 100 yılda dünyanın daha önemli, daha da lider bir ülkesi olabileceğini, bugün artık hem Türkiye’de hem de dünyada herkes söylüyor. Bizler bu köklü ve doğru geleneklerimizi yeni dünya düzenine ve yeni hayatımıza adapte ederek yeniden şekillendirip hayata geçirebilirsek,  gerçektende dünyada lider ülke olmanın yolunu açarız” 

Polat: “Esnafın hedef kitlesi değişiyor”

Ahilik kültürünün Bayburt’taki ticaret hayatına katkı sunması temennileriyle konuşmasına başlayan Belediye Başkanı Hacı Ali Polat ise,  “Ticaret yaptığımdan dolayı biliyorum. Bayburt’ta ticaret yapmak gerçekten zor.  Bayburt’taki ticari hayatın zafiyetleri var. Esnaf derneklerinin zafiyetleri var. Nüfus azlığından kaynaklanan zafiyetler var. Hedef kitle ve alıcılardan kaynaklanan zafiyetler var. Bayburt yaz ve kış döneminde farklı alıcı insanlarla dolu. Her birinin farklı talepleri ve beklentileri var. Biz şunu bilmek zorundayız. Artık esnafın hedef kitlesi değişiyor. İnsanlar hizmeti kaliteli bekliyorlar. Gerek hizmetin sunulduğu mekân adına, insan adına kaliteyi mutlaka artırmamız gerekiyor. Hangi sektörlere uzun vadeli yatırım yapmamız gerektiğini, sürdürülebilir ekonomik değerler adına nelere ağırlık vermemiz gerektiğini çok iyi algılamamız gerekiyor. Bayburt’ta artık turizme yatırım yapmak zorundayız. Turizmde 10 ay çalışıp 2 ay dinlenme mantığına bina edilir” dedi.

Sekmenli: “Asgari ücretliler, esnaf ve sanatkârdan daha iyi durumda!”

Protokol konuşmalarında söz alan Esnaf ve Kredi Kefalet Kooperatifi Başkanı Mehmet Sekmenli, günümüzde esnafın hatalarının olduğunu dile getirerek, esnaf ve sanatkârın layıki ile sorumluluğunu yerine getiremediğini söyledi.  Sekmenli, esnafın işyerini geç açtığını ve müşterisini beklettiğini söyleyerek, öncelikli olarak esnafın kendini yenilemesi gerektiğini ve bu tür aksaklıkları bir yoluna koyması gerektiğine inandığını ifade etti.

Sekmenli, esnafın sistemden kaynaklanan sıkıntılarının da olduğunu söylediği konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Esnaf ve sanatkârlarımızın sıkıntıları sistem içerisinde yeniden yapılandırılması lazım. Esnaf ve Sanatkârlar kanununda geçtiğimiz yıllarda düzenlemeye gidildi. Bu düzenleme sonrasında eski kanunu arar hale geldi. Yeni hiç bir şey getirmedi. Bir takım endişeler bu kanunla giderilemedi. Bugün bir asgari ücretli esnaf ve sanatkârdan daha iyi durumda ise esnaf ve sanatkâr asgari ücretle çalışmaya razıysa bu sistemde bir aksaklık var demektir. Konunun düzelmesi için ilgili makamlardan yardım bekliyoruz.”

Programın son bölümünde plaket takdimleri yer aldı. Program, yılın ahisi seçilen demirci esnafı İhsan Özdemir’e Ahilik kaftanının giydirilmesi, plaket ve onur belgesi takdimi, yılın usta öğreticileri Leyla Karabulut ve Selma Zorlu ile yılın esnafı Hasan Karaman’a plaket takdim edilmesi ve meslekte başarılarından dolayı esnaf Cengiz Babaoğlu ve Serhan Haşlak’a plaket takdim edilmesi ile son buldu. 

Şair Zihni Kültür Merkezi’nde düzenlenen programın ardında protokol üyeleri ve beraberindekiler Ahi Emir Ahmedi Zencani’nin türbesini ziyaret ederek dualar ettiler.