Bayburt Postası

Geçimini daha çok çiftçilikle sağlayan Bayburt’un Baksı (Bayraktar) köyü ve çevresinde, kadınlar son zamanlarda büyük bir heyecan yaşıyor. Heyecanın adı, ehram dokumacılığı… Yakın zamana kadar büyüklerinin giyim ihtiyaçlarını karşılayan asırlık ehram dokumacılığı, Hüsamettin Koçan’la Baksı Müzesi’nde yeniden hayat buluyor. “Tezgâhta Gelecek Dokumak” adlı yeni projesiyle yüzyıllık bir mazisi olan ehram dokumacılığını yeniden canlandırmayı hedefleyen Hüsamettin Koçan, daha önce de, ünlü Modacı Özlem Süer’in ehram kumaşını kullanarak tasarladığı pardösü ve kaban tarzı modern giysilerden oluşan ve dokuz parçadan meydana geldiği için adı “dokuz” olan koleksiyonun Baksı Müzesi'nde sergilenmesini sağlamıştı. 

 

Baksı Müzesi’nde ilgi gören koleksiyonun tasarımcısı Özlem Süer, Milliyet Gazetesi yazarlarından Bade Gürleyen'e verdiği röportajında, “Bir tasarımcı için bu ülkede büyük bir ganimet var. Bu yöresel kumaşlara, dokumalara sahip çıkmalıyız. Yurtdışında çeşitli müzelerde de tasarımlarım sergilenmişti ama bu sergi benim için çok özel.” diyor ve ehramın çok özel bir malzeme olduğuna dikkat çekiyor.

- Bayburt’taki Baksı Müzesi’nde tasarımlarınızı sergilemeniz nasıl oldu?
- Hüsamettin Koçan benim üniversitede hocamdı. Kendisiyle yıllardır görüşüyorum. Birbirimizin işlerini takip ederiz. Bana Bayburt’ta Baksı Müzesi’ni kuracağını söyledi ve ehram kumaşını kullanarak tasarım yapmamı istedi. Seve seve kabul ettim. Şamanizme göre “dokuz” sayısı özel bir sayı olduğu için ben de dokuz adet pardösü, kaban benzeri giysi tasarladım. Koleksiyonun adı da “Dokuz”. Bir tasarımcı için bu ülkede büyük bir ganimet var. Bu yöresel kumaşlara, dokumalara sahip çıkmalıyız. Yurtdışında çeşitli müzelerde de tasarımlarım sergilenmişti ama bu sergi benim için çok özel.

- Ehram nasıl bir kumaş? Çalışması kolay mı?
- Ehram çok özel bir malzeme. O bölgede hâlâ üretiliyor. Yöresel dokumaları yok olmaya başlayan bir toplumuz maalesef. Zanaatın olmadığı bir yerde sanatın zorlanarak ürediğini düşünüyorum. Bu, tabii ki çok kolay bir kumaş değil. Sert bir malzeme. Keçi kılından yapılıyor. Çok ısıtıcı. Tamamen doğal. Renkler ise kahverengi, ekru ve krem gibi. Keçinin rengine göre değişiyor. Daha önce de Siirt battaniyesiyle bir çalışma yapmıştım. Dünyaya kendi koleksiyonumu tanıtırken özellikle bu koleksiyon çok ilgi çekmişti. Ehrama da bu nedenle çok yabancı değilim. Kumaşa âşığım. Yerel dokumaları, yöresel kumaşları çok seviyorum. Sadece bizim ülkemizdekiler değil, Fransa’nın bir köyünde dokunan kumaş da, Jamaika’dan gelen kumaş da ilgimi çekiyor.

- Bir sanat eseri gibi sanki bu ehramlar...
- Evet. Bir müze için davet alan dokuz parçalık bir koleksiyon bu. Dolayısıyla plastik ve sanatsal bir tarzı var. Ancak giysinin kendi kimliğini kaybetmesine izin vermedim. Bizim yöresel kumaş ve dokumalarla yurtdışından insanlar da çok ilgileniyor.

- Özellikle hangi ülkelerin ilgisi büyük?
- Uzakdoğu ülkeleri, özellikle de Japonlar el dokumalarına çok ilgi gösteriyor. Onlar kimonolarında el dokumasına aşinalar, dolayısıyla bu tarz kumaşlara sahip olmayı bir mücevher edinmek gibi görüyorlar. Büyük değer veriyorlar el emeğine. Onlar için bir ritüel bu. Ayrıca Kuzey Avrupalıların ilgisi büyük. İskandinav ülkelerinde insanların tasarıma, sanata ilgisi yüksek.

- Bu koleksiyon üzerinde ne kadar çalıştınız?
- Hüsamettin hoca bana bu projeden geçen yıl ağustos ayında söz etti. Bayburt’a gittim, müzeyi gördüm. Bölgeyi tanıdım. Kumaşları İstanbul’a getirttik, tasarım yapıldı. Yani yaklaşık bir yıllık bir çalışma sonucu gerçekleşti tasarımlar. Bu koleksiyon büyük ilgi gördü. Bu nedenle üretime devam edeceğiz. Müzeyi ziyaret edenler giysileri satın almak istediler. İstanbul’daki mağazamızda da yakında bu ürünler yer alacak. Fiyatlar ise henüz net değil ancak ulaşılamayacak bir bedel olmayacak. Ehram materyal olarak yün olduğu için yeni ürünleri yaz sonu piyasaya çıkarmayı planlıyoruz. Kışa daha yatkın bir malzeme çünkü. Benim mağazamda tanıtılacak bu ürünler, ancak başka bir mekan da olabilir.